Bij gas en keramisch verwarm je eerst iets anders, en dat iets verwarmt daarna je pan. Bij inductie slaat de plaat die tussenstap over: de warmte ontstaat in de pan zelf. Het hele proces begint bij het stopcontact en eindigt in de bodem van je koekenpan. We lopen het in vier stappen langs.
De 230 volt uit je stopcontact wisselt vijftig keer per seconde van richting. Dat is voor inductie veel te traag. De elektronica in de plaat schroeft die frequentie op naar ongeveer 20.000 keer per seconde.
Die hoogfrequente stroom loopt door een koperen spoel, direct onder het glas. Elke kookzone heeft er één. Zo’n spoel wekt een magnetisch veld op dat net zo snel van richting wisselt.
Zet je een pan met een magnetische bodem op die zone, dan wekt het veld in dat metaal kleine kringstroompjes op. Die heten wervelstromen.
Het metaal biedt weerstand aan die stroompjes, en juist die weerstand maakt warmte. Het is hetzelfde principe als een draad die warm wordt als er stroom doorheen gaat.
De warmte zit nu in de panbodem, een paar millimeter van je eten vandaan. Er gaat vrijwel niets verloren aan de omgeving.
Haal je de pan van de zone, dan valt het veld direct weg en stopt de warmteproductie op datzelfde moment.
Omdat glas geen metaal is. Het magnetische veld gaat er dwars doorheen zonder er iets mee te doen, precies zoals een magneet door een vel papier werkt.
De warmte die je na het koken op het glas voelt, is er dus niet ingegaan maar uitgekomen: die straalt terug vanuit de hete pan. Daarom koelt een inductieplaat ook zo snel af.
Het veld heeft metaal nodig waarin het wervelstromen kan opwekken, en dat metaal moet magnetisch zijn. Aluminium, koper en glas zijn dat niet, dus daarin gebeurt niets.
De test is simpel: houd een koelkastmagneet tegen de bodem. Blijft die plakken, dan werkt de pan. Meer daarover bij pannen voor een inductie kookplaat.
Merkbaar sneller, en dat is direct te herleiden tot de werking hierboven: er zit geen glasplaat tussen die eerst opgewarmd moet worden.
Volgens het Voedingscentrum breng je een liter water ongeveer 40 procent sneller aan de kook dan op een keramische plaat.
De kookplaat van een vrijstaand inductiefornuis werkt precies hetzelfde: dezelfde spoelen, hetzelfde magnetische veld, dezelfde wervelstromen in de panbodem. Het verschil zit niet in de techniek maar in het apparaat eromheen.
De oven werkt niet op inductie. Dat is de meest gemaakte aanname bij een inductiefornuis. Inductie heeft een ijzeren panbodem nodig om warmte in op te wekken, en die zit niet in een ovenruimte. De oven van een inductiefornuis is dus een gewone elektrische oven met verwarmingselementen, net als in elk ander fornuis.
De aansluiting is zwaarder. Een inbouwkookplaat zit op een eigen groep en de oven vaak op een andere. In een fornuis delen ze één aansluiting, en dan tikt het op. Vrijwel elk inductiefornuis vraagt daarom een Perilex op drie fasen. Hoe je ziet of je die hebt, staat bij een elektrisch fornuis aansluiten.
Deze vraag komt vaak, en het antwoord is geruststellend.
Elk apparaat op wisselstroom wekt een elektromagnetisch veld op. Bij inductie is dat veld sterker, maar het zit opgesloten tussen de spoel en de panbodem.
Het lekt niet weg naar de zijkanten, en zodra je de pan weghaalt is het veld verdwenen. Voor inductiekookplaten gelden bovendien strenge Europese normen.
Er is één groep die er wel rekening mee moet houden: draag je een pacemaker of een andere geïmplanteerde hartondersteuning, overleg dan met je cardioloog wat voor jou verstandig is.
Dat hangt af van het vermogen van de zone en de hoeveelheid water, maar het gaat circa 40 procent sneller dan op keramisch. Met een deksel op de pan scheelt het nog meer.
Ja, mits de bodem magnetisch is. Let wel op beschadigingen: een bodem die op gas is aangetast, kan krassen geven op het glas. Leg de pan op een vel keukenpapier en schuif hem heen en weer. Scheurt het papier, gebruik die pan dan liever niet.
Een licht zoemen of tikken hoort erbij. Het komt van de trillingen in de panbodem en van de koelventilator in de plaat. Bij pannen met een gelaagde bodem is het vaak duidelijker hoorbaar.
Nee. Zonder geschikte pan is er niets om wervelstromen in op te wekken, dus de zone schakelt niet in. Dat is meteen de reden dat inductie veilig is met kinderen in de buurt.
Gloeit de zone rood tijdens het koken, dan is het keramisch. Blijft hij donker en wordt alleen de pan warm, dan is het inductie. Meer daarover bij inductie of keramisch.
Niet altijd. Er zijn modellen die op een gewoon stopcontact werken, maar de meeste vragen een Perilex-aansluiting. Wat jij nodig hebt lees je bij inductie kookplaat aansluiten.
Nee. Inductie wekt warmte op in een ijzeren panbodem, en die is er in een ovenruimte niet. De oven van een inductiefornuis is een gewone elektrische oven met verwarmingselementen. Alleen de kookplaat werkt op inductie.
